Eén vraag volstaat niet om narcisme te herkennen

Kun je een narcist ontmaskeren met één simpele vraag? Volgens onze psycholoog en psychotherapeut Tim Bastiaens is dat een hardnekkige vereenvoudiging van een veel complexer psychologisch fenomeen. In een factcheck van Knack plaatst hij de populaire bewering in de juiste context.

Op sociale media en lifestylewebsites duiken geregeld eenvoudige tests op die zouden helpen om narcisme te herkennen. Een daarvan stelt dat één vraag volstaat: "In hoeverre ben je het eens met de uitspraak: ik ben een narcist?" Volgens Tim Bastiaens is die conclusie niet gebaseerd op wat het wetenschappelijke onderzoek werkelijk aantoont.

Meer dan ijdelheid of egoïsme

"Het onderzoek waarnaar verwezen wordt, ondersteunt die bewering niet", zegt Bastiaens. "Er werden wel enkele verbanden gevonden met andere meetinstrumenten, maar het gaat om beperkte correlaties. Bovendien wordt narcisme vaak veel te simplistisch voorgesteld." Narcisme gaat volgens hem over veel meer dan zelfgerichtheid of ijdelheid. "Het gaat om mensen die anderen benaderen vanuit een illusie van superioriteit. Ze zijn vaak bijzonder gevoelig voor het oordeel van anderen en verlangen sterk om als bijzonder of superieur gezien te worden."

Dat kan zich op heel verschillende manieren uiten. Sommige mensen komen dominant en opvallend over, anderen eerder terughoudend of onzeker. Daardoor laat narcisme zich niet vatten in één vraag of een snelle online test.

Een klinische diagnose vraagt altijd een grondige beoordeling door gespecialiseerde hulpverleners. Eenvoudige etiketten of populaire lijstjes doen volgens experts vaak geen recht aan de complexiteit van persoonlijkheid en psychisch functioneren.

Lees

Knack | Factcheck: Kan je een narcist herkennen door één vraag te stellen