Spinnenfobie in ‘Gene Paniek’: “Angst dooft wanneer je ze niet blijft vermijden”
In het nieuwe teeveeprogramma van Gene Paniek gaat Elisa (22) haar verlammende spinnenfobie te lijf. Haar angst beïnvloedt haar dagelijks functioneren, haar slaap en haar toekomstplannen om zelfstandig te wonen. Wat gebeurt er in het brein bij zo’n fobie? En wat helpt?
Psychiater Chris Bervoets van het UPC KU Leuven ziet hoe hardnekkig zulke angsten zich kunnen vastzetten. “Bij een fobie hebben de hersenen geleerd om automatisch met grote paniek te reageren. Zelfs de gedachte aan een spin volstaat om het angstcentrum te activeren. Door gerichte blootstelling kan je dat patroon opnieuw afleren. Exposure werkt aantoonbaar beter dan medicatie.” Volgens Bervoets draait het om het hertrainen van het brein. Door de angst niet langer te vermijden, maar gecontroleerd op te zoeken, leert de hersencortex – het bewuste denkdeel – opnieuw grip te krijgen op de amygdala, het angstcentrum.
Hij geeft drie concrete handvatten:
- Benoem expliciet wat je ziet om je denkbrein te activeren.
- Ga stapsgewijs dichter bij de trigger in plaats van achteruit.
- Focus op kleine onderdelen van de prikkel om de angstreactie te differentiëren.
Fobieën lijken irrationeel, maar ze zijn reëel en kunnen het leven sterk beperken. Tegelijk tonen wetenschappelijke inzichten dat verandering mogelijk is.
Gene Paniek is te zien vanaf 22 februari op VRT 1 en via VRT MAX.
Lees
Chris Bervoets is psychiater. Hij is de verantwoordelijke van het zorgprogramma transcraniële magnetische stimulatie en diepe hersenstimulatie en het zorgprogramma dwangstoornissen binnen het UPC KU Leuven.
