Van richting naar beweging | Voor samenhangende zorg die past bij elke patiënt

Jaarverslag 2025

Wat gebeurt er als je strategie niet boven de praktijk hangt, maar er uit groeit? In het UPC KU Leuven krijgt die vraag een concreet antwoord. Met vier centrale werven als motor bouwen medewerkers, teams en diensten samen aan zorg die beter afgestemd, slimmer georganiseerd en duurzamer is. 

Het veranderingstraject vertaalt zich in duidelijkere zorgpaden, snellere oriëntatie en meer samenhang in complexe trajecten, ook wanneer patiënten tussen zorgvormen of organisaties bewegen. Tegelijk ontstaat ruimte om nieuwe zorgvormen te testen en te verankeren vanuit wat werkt in de praktijk.

De beleidsplannen van de diensten kinder- en jeugd-, volwassenen- en ouderen psychiatrie vertrekken elk vanuit hun eigen realiteit. En toch lopen er duidelijke rode draden doorheen. Ze zijn gebundeld in vier centrale werven: ‘geïntegreerde zorg’, ‘winnovatie’, ‘iedereen aan zet’ en ‘slim omgaan met data’. Eén richting, vier hefbomen Die werven doen meer dan inspireren. Ze geven houvast. Ze brengen een gedeelde taal binnen. Wat bedoelen we met een zorgpad? Wanneer spreken we van innovatie? Ze vertalen ambities ook naar concrete tools, overlegvormen en samenwerkingen. 

“Voor ons betekent geïntegreerde zorg niet louter redeneren vanuit ons aanbod, maar vanuit het traject van de patiënt.”
- Gorik Kaesemans coördinator geïntegreerde zorg

De vier werven hebben elk een duidelijke rol. Geïntegreerde zorg geeft de richting aan, met netwerkzorg en duurzame samenwerkingen afgestemd op noden van de patiënten als norm. Innovatie is een gangmaker: nieuwe werkwijzen ontwikkelen in de praktijk, toetsen aan wat werkt en gericht verankeren in de zorg. Participatie zorgt voor draagvlak: medewerkers, patiënten en naasten als mede-eigenaars van de zorg. Data, ten slotte, maken het verschil zichtbaar: ze voeden inzicht, opvolging en bijsturing.

“Voor ons betekent geïntegreerde zorg niet louter redeneren vanuit ons aanbod, maar vanuit het traject van de patiënt”, zegt Gorik Kaesemans, coördinator geïntegreerde zorg. “Dat klinkt evident, maar het schuift onze blik radicaal op. We kijken systematisch over de grenzen van onze diensten heen, stemmen af met familie en naasten, met eerstelijnszorg, met ambulante settings, met somatische partners. Pas dan ontstaat zorg die helemaal past bij wat iemand nodig heeft, op het juiste moment, met de juiste intensiteit. Dat vraagt ook snellere zorgcoördinatie en minder versnippering in het traject.” Zorgtrajecten worden zo minder afhankelijk van één dienst en geraken beter afgestemd over verschillende schakels heen.

De werf ‘winnovatie’ gaat voor ons niet over grote ideeën op papier”, zegt Ynje Winderickx, stafmedewerker zorgbeleid. “Het gaat over kleine en grote verbeteringen die ontstaan op de werkvloer, gevoed door onderzoek en ervaring. We testen wat werkt, stoppen wat niet werkt en schalen op wat werkelijk meerwaarde biedt. Zo blijft innovatie geen belofte, maar wordt ze zichtbaar in de zorg zelf.”

“De werven zijn geen aparte projecten”, vervolgt Ynje Winderickx. “Ze zitten verweven in hoe we werken. Ze helpen ons om sneller te schakelen, maar ook om bewuster keuzes te maken. Wat doen we wel? Wat niet? En waarom?” Hoe dat er concreet uitziet, wordt zichtbaar in het dagelijkse werk.

Van plan naar praktijk

Het veranderingstraject is geen vaag idee, maar wordt tastbaar op de werkvloer in hoe mensen samenwerken, afstemmen en beslissingen nemen. De zorg speelt zich af in teams. Daar ligt de kern van het werk. Tegelijk stopt het werk daar niet. Medewerkers bewegen tussen teams, disciplines en netwerken. Wat op papier soms complex oogt, werkt in de praktijk net verbindend: kennis, ervaring en verantwoordelijkheid komen samen waar ze nodig zijn. Dat zorgt voor kortere lijnen en meer continuïteit wanneer patiënten tussen afdelingen of zorgvormen bewegen, zonder dat informatie of verantwoordelijkheid verloren gaat bij overgangsmomenten.

“We testen wat werkt, stoppen wat niet werkt en schalen op wat meerwaarde biedt. Zo blijft innovatie geen belofte, maar wordt ze zichtbaar in de zorg zelf.”
- Ynje Winderickx, stafmedewerker zorgbeleid

“In de kinder- en jeugdpsychiatrie zetten we sterk in op transversale zorgpaden”, zegt Winderickx. “Dat lukt alleen als mensen over afdelingen en organisaties heen samenwerken en informatie delen. De werven helpen om dat vanzelfsprekender te maken. Je merkt dat mensen elkaar sneller vinden, omdat er een gedeeld referentiekader is.”

Ook participatie krijgt een andere invulling. Patiënten en naasten schuiven mee aan tafel. Medewerkers krijgen meer ruimte om initiatief te nemen. Verantwoordelijkheid komt dichter bij wie impact heeft. Dat maakt het ook eenvoudiger om af te stemmen met iedereen die bij het herstel van een patiënt betrokken is. “Participatie gaat voor ons niet over inspraak achteraf”, zegt Winderickx. “Het gaat over samen beslissen, samen verantwoordelijkheid dragen. Dat vraagt vertrouwen. Maar het verhoogt ook de kwaliteit van de keuzes die we maken.”

Samen vooruit, onder druk

De geestelijke gezondheidszorg staat blijvend onder druk. De zorgvraag stijgt, zorgvragen worden complexer en de beschikbare mensen en middelen volgen niet in datzelfde tempo. Net daarom is samenhang geen luxe.

“We moeten ons anders organiseren", zegt Gorik Kaesemans. "Slimmer. Meer in verbinding met somatische zorg, met gespecialiseerde ambulante partners, met het brede welzijnsdomein, zoals sociale huisvesting, activering naar werk, buurtgericht aanbod … En met de eerste lijn. Anders botsen we op onze grenzen.”

Daar spelen ook de andere werven op in. Innovatie krijgt vorm in kleine en grote verbeteringen die doelgericht worden getest en ingebed in de werking. Data helpen om keuzes te onderbouwen, processen op te volgen en bij te sturen.

“Data geven ons geen pasklare antwoorden”, zegt Kaesemans. “Maar ze maken wel zichtbaar waar het beter kan en waar we kunnen optimaliseren. Ze helpen ons om niet op buikgevoel alleen te varen, maar gericht te verbeteren.”

De vier werven brengen die beweging samen. Niet als eindpunt, maar als richting. Een richting die zal werken als ze door iedereen gedragen wordt. Met als inzet patiënten sneller op de juiste plek te krijgen en trajecten naadlozer op elkaar te laten aansluiten, over de grenzen van diensten en organisaties heen.
 

Lees meer

Jaarverslag 2025