Sociale stress en wantrouwen gaan bij bepaalde jongeren samen met andere psychische moeilijkheden

Psychotische ervaringen, zoals sterke gevoelens van wantrouwen, komen vaak voor in de adolescentie. Ze verdwijnen meestal, maar houden bij sommige jongeren aan en gaan samen met andere psychische moeilijkheden. De doctoraatsthesis Unbelonging Among Others: Psychological Pathways To Psychosis Risk van onderzoeker Margaux Sageot toont dat niet-heteroseksuele jongeren gemiddeld meer psychotische ervaringen en sociale stress rapporteren, zoals pesten, uitsluiting of stigma.

Opvallend is dat niet alleen de blootstelling aan stress telt, maar vooral hoe die in het dagelijks leven doorwerkt. Jongeren die zich in gezelschap minder verbonden voelen, ervaren meer wantrouwen, zowel op dat moment als later. Ook identiteitsmoeilijkheden spelen een rol: verwarring over wie je bent en wantrouwen versterken elkaar in het dagelijkse functioneren.

Klassiek ligt de focus op statische risicofactoren zoals behoren tot een seksuele minderheid of blootstelling aan pesten en uitsluiting: die tonen wie meer kans loopt op problemen. Dit onderzoek brengt de onderliggende processen in beeld die wel veranderen in het dagelijks leven, zoals schommelingen in het gevoel erbij te horen of in identiteitsbeleving. Net die processen bepalen wanneer sociale stress zich vertaalt in wantrouwen.

De verschuiving van focus op risicofactoren naar veranderbare processen maakt duidelijk waar hulp en preventie kunnen ingrijpen: niet op de achtergrond van jongeren, maar op wat zich afspeelt in concrete sociale situaties en in hun identiteitsontwikkeling.